تفسیرقطره ای  قرآن کریم

تفسیرقطره ای قرآن کریم (14)

یکشنبه, 21 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 12

نوشته شده توسط

«12» أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَ لكِنْ لا يَشْعُرُونَ‏

آگاه باشيد! همانا آنان خود اهل فسادند، ولى نمى‏فهمند.

نكته‏ ها:

در يك بررسى اجمالى از آيات قرآن در مى‏يابيم كه نفاق، آثار و عوارض بدى در روح، روان، رفتار و كردار شخص منافق ايجاد مى‏كند كه او را در دنيا و قيامت گرفتار مى‏سازد.

قرآن در وصف آنها مى‏فرمايد:

* دچار فقدان شعور واقعى مى‏شوند.

* انديشه و فهم نمى‏كنند.

* دچار حيرت و سرگردانى مى‏شوند.

* چون اعتقاد قلبى صحيحى ندارند، وحشت واضطراب‏ و عذابى دردناك دارند.

پيام‏ها:

1- مسلمانان بايد به ترفندها و شعارهاى به‏ظاهر زيباى منافقان، آگاه شوند. «الا»

2- بلندپروازى و خيال‏پردازى مغرورانه‏ى منافق، بايد شكسته شود. «إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ»

3- منافقان دائماً در حال فساد هستند. «هُمُ الْمُفْسِدُونَ»

4- زرنگى اگر در مسير حقّ نباشد، بى‏شعورى است. «لا يَشْعُرُونَ»

یکشنبه, 21 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 11

نوشته شده توسط

Bagare 11

نفاق؛ عامل فساد در جامعه

نفاق، بیماری مُسری و واگیرداری است که اگر جلوی انتشار آن گرفته نشود، افراد زیادی از جامعه را مبتلا می ‌کند. چاپلوسی، ریاکاری و دورویی جامعه را به ‌فساد می ‌کشاند.

ازآنجاکه منافق، خود اهل عمل به دستورات دینی نیست، می‌ خواهد دیگر مؤمنان نیز همانند او باشند؛ لذا دائماً با مسخره‌‌ کردنِ دستورات خدا، مردم را در ادای وظایفشان، سست یا به آن‌ وظایف بی‌ اعتنا می‌ کند.

قرآن نمونه‌ هایی از این رفتار زشت منافقان را در سوره‌ های توبه و منافقین بیان می‌ فرماید که چگونه به‌ هنگام جهاد با دشمنان اسلام، از جنگ فرار می‌ کردند و باعث تضعیف روحیۀ مجاهدان می‌ شدند. یا در هنگام انفاق و کمک‌ های مالی، مؤمنان را مسخره می‌‌ کردند و می‌ گفتند که این مقدارِ کم، چه ارزشی دارد.

با آنکه نفاق منشأ همه‌ گونه فساد در جامعه است، منافق که از دیدن حقایق کور شده است، فسادِ خود را اصلاح می‌ پندارد. زیرا درنظر او، کاری همچون سازش با دشمن، به ‌صلاح جامعه است، پس باید جلوی جنگ و پیامدهای آن گرفته شود؛ گرچه این کار سبب تضعیف دین و مؤمنان گردد!

از اين آيه مى ‌آموزيم:

آثار نفاق، فقط فردی نيست، بلكه جامعه را نيز به‌‌فساد می‌كشاند.

ازنشانه‌های نفاق، خودستايی و خودبرتربينی است. منافقان می‌گويند: فقط ما اهل صلاح و اصلاح هستيم، نه ديگران.

اگر نفاق در دل رسوخ كند، درك و شعور صحيح را از انسان می‌گيرد و باعث می‌شود او حقايق را وارونه ‌ببيند.

مؤمنان بايد شعارهای زيبا، اما توخالی منافقان را بشناسند تا فريب نخورند.

جمعه, 19 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 10

نوشته شده توسط

بيماردلي منافقان

ازنظر قرآن، روح انسان همچون جسم او، گاه به بیماری‌ هایی دچار می‌ شود که اگر درمان نشوند، گسترش یافته و رشد می‌ کنند، تا جایی‌‌ که انسانیتِ انسان را ازبین می‌ برند.

نفاق از بیماری‌ های خطرناک روحی است که زمینه را برای بروز بیماری‌ های دیگر روحی همچون بخل و حسد و طمع مهیا می‌‌ کند.

انسان سالم یک چهره بیشتر ندارد و میان فکر و عمل او هماهنگی کامل است. زبانش چیزی را می‌ گوید که در دل دارد و رفتارش با عقایدش مطابق است. اما اگر غیر از این شد، روح بیمار شده و دچار انحراف گردیده است.

نفاق همچون مرداری است که اگر در روح و دل انسان باقی بماند، باعث می‌ شود منافق به‌جای تسلیم‌شدن در برابر دستورات نازل‌ شده از طرف خداوند، ریاکاری کند و پلیدی نفاق او بیشتر آشکار گردد و بدین‌‌ گونه بیماری نفاقش افزایش یابد. نفاق همچون لاشه و مردار در آب افتاده است که بوی نامطبوع می‌ دهد و هرچه بارانِ پاک بر آن ببارد، به‌‌جای آنکه آلودگی‌ اش برطرف شود، آلودگی‌ اش بیشتر می‌ گردد.

«نفاق» معنای وسیعی دارد و هرگونه دوگانگی میان گفتار و عمل و ظاهر و باطن را شامل می‌ شود. لذا افراد مؤمن نیز ممکن است گاهی دچار آن شوند. ریا و تظاهر در ادای عبادت، یعنی کار را برای غیرخدا انجام‌دادن، نوعی نفاق است.

پیامبر گرامی اسلام می‌ فرمایند: سه صفت است که در هر کس باشد، منافق است، هرچند روزه بگیرد و نماز بخواند و خود را مسلمان بداند: کسی که در امانت خیانت کند؛ کسی که به‌ هنگام سخن‌گفتن دروغ بگوید؛ کسی که وعده بدهد، ولی عمل نکند.

از اين آيه مى ‌آموزيم:

- نفاق، بيماری روحی است و منافق همچون فرد بيمار، نه سالم است و نه مرده، نه مؤمن است و نه كافر.

- نفاق، رشدی سرطانی و فراگير دارد كه اگر درمان نشود، همۀ ابعاد وجودی انسان را فرامی ‌گيرد.

- سرچشمۀ نفاق، دروغ است و دروغ‌گويی شيوۀ معمول منافقان است.

نکته‌های آیه: «فِى قُلُوبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَهُمْ اللَّهُ مَرَضاً وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُواْ يَكْذِبُونَ‏» (بقره/10)

بیمارى، گاهى مربوط به جسم است، نظیر آیه 185 سوره بقره؛ «ومن كان مریضاً» كه درباره احكام روزه بیماران مى ‏باشد. و گاهى مربوط به روح، نظیر این آیه «فى قلوبهم مرض» كه درباره بیمارى نفاق مى‏ باشد.

داستان منافق، به لاشه و مردارى بد بو مى‏ ماند كه در مخزن آبى افتاده باشد. هر چه آب در آن بیشتر وارد شود، فسادش بیشتر شده و بوى نامطبوع و آلودگى آن افزایش مى‏ یابد. نفاق، همچون مردارى است كه اگر در روح و دل انسان باقى بماند، هر آیه و حكمى كه از طرف خداوند نازل شود، به جاى تسلیم شدن در برابر آن، دست به تظاهر و ریاكارى مى‏ زند و یك گام بر نفاق خود مى‏ افزاید. این روح مریض، تمام افكار و اعمال او را، ریاكارانه و منافقانه مى‏ كند و این نوعى افزایش بیمارى است. «فزادهم اللَّه مرضاً»

شاید جمله «فزادهم اللَّه مرضاً» نفرین باشد. نظیر «قاتلهم اللَّه» یعنى اكنون كه در دل بیمارى دارند، خدا بیمارى آنان را اضافه كند.

پیام‌های آیه: «فِى قُلُوبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَهُمْ اللَّهُ مَرَضاً وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُواْ يَكْذِبُونَ‏» (بقره/10)

- نفاق، یك مرض روحى و منافق بیمار است. همانطور كه بیمار، نه سالم است و نه مرده، منافق هم نه مؤمن است و نه كافر. «فى قلوبهم مرض»

- اصلِ انسان، دل و روح اوست. «زادهم اللَّه» (حقّ این بود كه بگوید «فزادها اللَّه مرضاً» یعنى در دل آنان مرض بود، خداوند مرض آنها را زیاد كرد. ولى فرمود: مرض خود آنان را زیاد كرد. پس قلب انسان، به منزله تمام انسان است. زیرا اگر روح و قلب منحرف شود، آثارش در سخن و عمل هویداست.) (تفسیر راهنما)

- نفاق، مرضى است كه رشد سرطانى دارد. (در قرآن، آیاتى را مى‏ خوانیم كه در آن اوصاف پسندیده‏ اى همچون: علم، هدایت و ایمان، قابل افزایش معرّفى شده است. همانند: «زدنى علماً» طه، 114 و «زادتهم ایمانا» انفال، 2 و «زادهم هدى» محمد، 17. همچنین برخى از امراض و اوصاف ناپسند مانند: رجس، نفرت، ترس و خسارت نیز قابل ازدیاد دانسته شده ‏اند. همانند: «زادتهم رجساً» توبه، 125 و «زادهم نفوراً» فرقان، 60 و «مازادوكم الاّ خَبالاً» توبه، 47 و «ولا یزید الظالمین الاّ خساراً» اسراء، 82. با توجّه به آیات مذكور، معلوم مى‏ شود كه سنّت خداوند، آزادى دادن به هر دو گروه خیر و شر است. «كلاّ نُمدّ هؤلاء و هؤلاء» اسراء، 20.) «زادهم اللَّه مرضاً»

- زمینه‏ هاى عزّت و سقوط را، خود انسان در خود به وجود مى ‏آورد. «لهم عذاب الیم بما كانوا یكذبون»

- دروغگویى، از روش هاى متداول منافقان است. «كانوا یَكذبون»

پنج شنبه, 18 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 9

نوشته شده توسط

Bagare 9

نفاق و فريب ‌كاري

منافقان، گمان می ‌کنند افرادی زرنگ و زیرک هستند و می ‌توانند خدا و مؤمنان را فریب دهند و از امتیازات مسلمانان برخوردار شوند تا در وقت مناسب، ضربۀ خود را به اسلام بزنند.

درحالی ‌که خداوند از کفر باطنی آن ‌ها آگاه است و نفاق و دورویی آن ‌ها را می ‌‌‌‌داند و در مواقع حسّاس، آنان را رسوا و چهرۀ زشت آن ‌ها را برای مؤمنان افشا می ‌کند.

بیماری را تصور کنید که به پزشک مراجعه می ‌کند. اگر به دستورات او عمل نکند، ولی به‌‌دروغ به پزشک بگوید که داروها را مصرف کرده‌ ام، گمان می‌ کند که پزشک را فریب داده است، درحالی‌ که جز فریب خود، کار دیگری نکرده و فریبِ پزشک، درواقع فریبِ خود است. این چند چهرگانِ بیمار نیز که گمان می‌ کنند خدا را فریب داده‌ اند، کسی جز خود را فریب نمی‌ دهند.

از اين آيه مى ‌آموزيم:

1- منافق، فريبكار است. مراقب باشيم كه فريب ظاهر افراد را نخوريم.

2- به ‌دنبال فريب ديگران نباشيم؛ زيرا قرآن می ‌گويد که نيرنگ‌ به نيرنگ ‌زننده باز می‌گردد.

3- رفتار اسلام با منافق همانند رفتار منافق با اسلام است. او در ظاهر اسلام می ‌آورد، اسلام نيز او را در ظاهر، مسلمان می ‌شناسد. او در دل، كافر است، خداوند هم در قيامت، او را همچون كفّار كيفر می ‌دهد.

4- منافق خود را باهوش می ‌پندارد، در حالي ‌كه چنین نیست؛ زيرا نمی ‌داند كه در مقابلش خدايی است كه از اسرار همه آگاه است.

________________________

نکته‌های آیه: « يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ ءَامَنُواْ وَمَا يَخْدَعُونَ إِلّا أَنْفُسَهُمْ وَ مَا يَشْعُرُونَ‏ ‏‏» (بقره/9)?بخش اول

« شعور» از ریشه « شَعر» به معناى مو مى‏ باشد. كسى كه داراى فهم دقیق و موشكافانه باشد، اهل درك و شعور است. بنابراین منافق گمان مى‏ كند كه دیگران را فریب مى ‏دهد، زیرا درك درست ندارد. «لایشعرون»

مراد از حیله و مكر منافقان با خدا، یا خدعه و نیرنگ آنان با احكام خدا و دین الهى است كه آن را مورد تمسخر و بازیچه قرار مى‏ دهند و یا به معناى فریبكارى نسبت به پیامبر خداست. یعنى همان‏ گونه كه اطاعت و بیعت با رسول‏ خدا، اطاعت و بیعت با خداست («من یطع الرّسول فقد اطاع اللّه» هركس از رسول پیروى كند، قطعاً از خدا پیروى كرده است. (نساء،80) «انّ الّذین یُبایعونك انّما یبایعون اللّه» كسانى كه با تو بیعت كنند، همانا با خدا بیعت نموده‏ اند. (فتح،1) و خدعه با رسول ‏خدا به منزله خدعه با خدا مى‏ باشد كه روشن است این گونه فریبكارى و نیرنگ بازى با دین، خدعه و نیرنگ نسبت به خود است. چنانكه اگر پزشك، دستور مصرفِ دارویى را بدهد و بیمار به دروغ بگوید كه آنها را مصرف كرده ‏ام، به گمان خودش پزشك را فریب داده و در حقیقت خود را فریب داده است كه فریب پزشك، فریب خود است.

برخورد اسلام با منافق، همانند برخورد منافق با اسلام است. او در ظاهر اسلام مى ‏آورد، اسلام نیز او را در ظاهر مسلمان مى ‏شمارد. او در دل ایمان ندارد و كافر است، خداوند نیز در قیامت او را با كافران محشور مى‏ كند.

در روایتى از پیامبر اكرم‏ صلى الله علیه و آله مى‏خوانیم: ریاكارى، خدعه با خداوند است. (تفسیر نورالثقلین)

قرآن، بازتاب كار نیك و بد انسان را براى خود او مى‏ داند. چنانكه در این آیه مى‏ فرماید: خدعه با دین، خدعه با خود است نه خدا. و در جاى دیگر مى‏ فرماید: «اِن أحسنتم أحسنتم لانفسكم و اِن أسأتم فلها» (اسراء،7) اگر نیكى كنید، به خود نیكى كرده ‏اید و اگر بدى كنید، به خود كرده‏ اید. یا در جاى دیگر مى ‏فرماید: «ولا یَحیق المَكر السیّى‏ء الاّ بَاهلِه» (فاطر،43) نیرنگ بد، جز سازنده‏ اش را فرا نگیرد.

________________________

پیام‌های آیه: « يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ ءَامَنُواْ وَمَا يَخْدَعُونَ إِلّا أَنْفُسَهُمْ وَ مَا يَشْعُرُونَ‏ ‏‏» (بقره/9)

1- حیله‏ گرى، نشانه نفاق است. «یخادعون اللّه»

2-منافق، همواره در فكر ضربه زدن است. «یخادعون» (كلمه «خدعه» به معناى پنهان كردن امرى و اظهار نمودن امر دیگر، به منظور ضربه زدن است.) (تفسیر راهنم)

3-آثار نیرنگ، به صاحب نیرنگ بر مى‏ گردد. «وما یَخدعون الاّ انفسهم»

4- منافق، بى‏ شعور است و نمى ‏فهمد كه طرف حساب او خداوندى است كه همه اسرار درون او را مى‏ داند «یعلم خائنة الاعین و ماتخفى الصدور» (غافر،19) و در قیامت نیز از كار او پرده برمى ‏دارد. «یوم تبلى السرائر» (طارق،9) «وما یشعرون» (جمله «و ما یشعرون» را دو گونه مى‏ توان معنا كرد: اول آن ‏كه شعور ندارند كه خدا اسرارشان را مى‏ داند و دیگر این ‏كه شعور ندارند كه در حقیقت به خود ضربه مى ‏زنند).

5- خدعه و حیله، نشانه عقل و شعور نیست. «یخادعون... لایشعرون» در روایات مى ‏خوانیم: عقل واقعى آن است كه توسط آن، انسان خداوند را بندگى نماید.

چهارشنبه, 17 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 8

نوشته شده توسط

Bagare 8

نفاق؛ ميانۀ كفر و ايمان

قرآن، که کتاب هدایت است، ویژگی ‌های مؤمنان و کافران و منافقان را برای ما بیان می ‌کند تا هم بفهمیم خود از کدام گروه هستیم، هم دیگران را بشناسیم و بتوانیم به ‌گونه‌ ای مناسب با آنان رفتار کنیم.

از آغاز سورۀ بقره تا اینجا، چهار آیه، مؤمنان را و دو آیه، کافران را معرفی کرده است. این آیه و آیات بعد که سیزده آیه می‌ شود، گروه سومی را معرفی می‌ کند که نه نورانیت گروه اول را دارند و نه جسارت و صراحت گروه دوم را؛ نه در دل، ایمان دارند و نه به زبان، اظهار کفر می‌ کنند. اینان، منافقان ترسویی هستند که کفر درونی خود را پنهان می‌ کنند و در ظاهر، ادعای اسلام‌ داشتن می‌ کنند.

پس از هجرت پیامبر اسلام(ص) از مکه به مدینه و شکستِ سخت مشرکان از مسلمانان در جنگ بدر، برخی مردم مکه و مدینه با آنکه در دل، اعتقادی به اسلام نداشتند، برای حفظ جان و مال خود یا برای رسیدن به موقعیت و مقامی در میان مسلمانان، به‌‌ ظاهر اسلام آوردند و خود را هم‌ رنگ دیگران ساختند. روشن است که آن‌ ها، این شهامت را نداشتند که همانند دیگر کفّار، کفر خود را اظهار کنند تا صف آن‌ ها از مؤمنان جدا گردد.

نفاق و دورویی، پدیده‌ ای است که همۀ انقلاب‌ ها با آن رو به‌ رو هستند و نباید تصور کرد همۀ کسانی که اظهار همراهی و همگامی می‌ کنند، در دل نیز چنین تعهدی دارند. چه بسا افرادی که ظاهری اسلامی دارند، اما در باطن به اسلام ضربه می‌ زنند.

از اين آيه مى ‌آموزيم:

ايمان، امری قلبی است، نه زبانی. پس برای شناخت افراد، فقط به گفته‌های آن‌ها بسنده نكنيم.

نکته‌های آیه: «وَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوِمِ الاَْخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ‏‏» بقره/8

در آغاز این سوره، براى معرّفى مؤمنان چهار آیه و براى شناسایى كفّار دو آیه آمده است. از آیه 8 تا 20 گروه سومى را معرّفى مى ‏كند كه منافق هستند. اینان نه ایمان گروه اوّل را دارند و نه جرأت و جسارت گروه دوم را در ابراز كفر. منافق، همانند موش صحرایى است كه براى لانه ‏اش دو راه فرار قرار مى‏ دهد، یكى از آن دو را باز مى ‏گذارد و از آن رفت و آمد مى‏ كند و دیگرى را بسته نگه مى ‏دارد. هر گاه احساس خطر كند با سر خود راه بسته را باز كرده و مى ‏گریزد. نام سوراخ مخفى موش «نافقاء» است كه كلمه منافق نیز از همین واژه گرفته شده است. (قاموس و مفردات)

گرچه مراد از نفاق در این آیات، كفر در دل و اظهار ایمان است، ولى در روایات نفاق، داراى معناى گسترده ‏اى است كه هركس زبان و عملش هماهنگ نباشد، سهمى از نفاق دارد. در حدیث مى ‏خوانیم: اگر به امانت خیانت كردیم و در گفتار دروغ گفتیم و به وعده ‏هاى خود عمل نكردیم، منافق هستیم گرچه اهل نماز و روزه باشیم. (سفینةالبحار، ج‏2، ص‏605)

نفاق، نوعى دروغِ عملى و اعتقادى است و ریاكارى نیز نوعى نفاق است.(تفسیر نمونه)

________________________

پیام‌های آیه: «وَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوِمِ الاَْخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ‏‏» بقره/8

1- ایمان، یك مسئله قلبى است و به اظهارات انسان بستگى ندارد. «ماهم بمؤمنین»

2- اساس ایمان، ایمان به مبدأ و معاد است. «آمنا باللَّه و بالیوم الآخر»

3- خداوند از درون انسان، آگاه است. «وما هم بمؤمنین»

دوشنبه, 15 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 7

نوشته شده توسط

« خَتَمَ اللَّهُ عَلَى‏ قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى‏ أَبْصَرِهِمْ غِشَوَةٌ وَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ‏ ‏» (بقره-7 )

كيفر كفر

کافران، عقل و چشم و گوش دارند؛ اما گویا کارهای زشت و روحیۀ تعصّب و لجاجت، پرده‌ ای در برابر آنان کشیده است که قدرت دیدن و شنیدن حقایق را از دست داده‌ اند و این کیفری است که خداوند در دنیا به‌ طور طبیعی برای آنان مقرر فرموده است. در قیامت نیز عذاب بزرگ در انتظار آنان است.

از اين آيه مى‌آموزيم:

-اگر كسی حق را فهميد، ولی آن را پنهان کرد، قدرت حق‌بینی خود را از دست می‌دهد و خداوند هم بر چشمِ دل او سرپوش می‌گذارد و اين كيفر خدا برای اوست.

- امتياز انسان بر حيوان، درك حقيقت و بينش صحيح است كه با كفر، اين امتياز را از دست می‌ دهد

نکته‌های آیه:

مهر بدبختى كه خداوند بر دل كفّار مى ‏زند، كیفر لجاجت‏ هاى آنان است. چنانكه مى‏ خوانیم: «یطبع اللَّه على كلّ قلب متكبّر جبّار» (غافر، 35) خدا بر دل افراد متكبّر و ستم‏ پیشه، مهر مى‏ زند. و در آیه 23 سوره جاثیه نیز مى‏ خوانیم: خداوند بر دل كسانى كه با علم و آگاهى به سراغ هواپرستى مى‏ روند مهر مى ‏زند. بنابراین مهر الهى نتیجه انتخاب بدِ خود انسان است، نه آنكه یك عمل قهرى و جبرى از طرف خدا باشد.

مراد از قلب در قرآن، روح و مركز ادراكات است.

سه نوع قلب را قرآن معرّفى مى‏ كند:

1. قلب سلیم، 2. قلب منیب، 3. قلب مریض.

ویژگى‏هاى قلب سلیم

الف: قلبى كه جز خدا در آن نیست. «لیس فیه احد سواه» (نورالثقلین، ج‏4، ص‏57)

ب: قلبى كه پیرو راهنماى حقّ، توبه كننده از گناه و تسلیم حقّ باشد.(نهج ‏البلاغه، خطبه 214)

ج: قلبى كه از حبّ دنیا، سالم باشد.(تفسیر صافى)

د: قلبى كه با یاد خدا، آرام گیرد. (فتح، 4)

ه: قلبى كه در برابر خداوند، خاشع است. (حدید، 16)

البتّه قلب مؤمن، هم با یاد خداوند آرام مى‏گیرد و هم از قهر او مى‏ترسد. «اذا ذُكر اللّه وَجِلَت قلوبهم» (انفال، 2) همانند كودكى كه هم به والدین آرام مى‏گیرد و هم از آنان حساب مى‏برد.

ویژگى‏هاى قلب مریض‏

الف: قلبى كه از خدا غافل است و لایق رهبرى نیست. «لاتطع من اغفلنا قلبه»(كهف،28)

ب: دلى كه دنبال فتنه و دستاویز مى‏ گردد. «فامّا الّذین فى قلوبهم زیغ فیتّبعون ما تشابه منه ابتغاء الفتنة» (آل‏ عمران،7)

ج: دلى كه قساوت دارد. «جعلنا قلوبهم قاسیة» (مائده،13)

د: دلى كه زنگار گرفته است. «بل ران على قلوبهم ما كانوا یكسبون» (مطففین،14)

ه: دلى كه مُهر خورده است. «طبع اللّه علیها بكفرهم» (نساء،155)

یکشنبه, 14 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 6

نوشته شده توسط

? لجاجت در برابر حق ?

✨ بعد از معرفی متقین و پاک ‌دلان، این آیات، کفار متعصبی را معرفی می ‌کند که به چنان لجاجت و عنادی دچار شده ‌اند که سخن حق، هیچ تأثیری در آن ‌ها نمی ‌‌گذارد و ایمان نمی ‌آورند.
?«کفر» در زبان عربی به ‌‌معنای پوشاندن و نادیده ‌‌گرفتن است. کفرانِ نعمت نیز به ‌معنای نادیده ‌گرفتن نعمت و ناسپاسی است. کافر یعنی کسی که حق را نادیده می ‌‌‌‌گیرد.

: از اين آيه مى‌آموزيم

. كفر و تعصّب، انسان را همچون سنگ و چوب در برابر پند و اندرز بی ‌اعتنا‌‌ می ‌كند
 اگر مردم، پذيرای حق نباشند، دعوت پيامبران نيز مؤثر واقع نمی ‌شود. دعوت پيامبران، همچون بارانی است كه اگر بر زمين آماده ببارد، گل برويد و اگر بر شوره ‌زار فروبارد، خار و خاشاك حاصل شود

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

? نکته‌های آیه:  «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَوآءٌ عَلَيْهِمْ ءَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ‏» (بقره/6) ?

✨ «كفر»، به معناى پوشاندن و نادیده گرفتن است. به كشاورز و شب، كافر مى‏ گویند. چون كشاورز دانه و هسته را زیر خاك مى‏ پوشاند و شب فضا را در برمى‏ گیرد
كفران نعمت نیز به معنى نادیده گرفتن آن است. شخص منكر دین، به سبب اینكه حقایق و آیات الهى را كتمان مى‏ كند و یا نادیده مى ‏گیرد، كافر خوانده شده است
قرآن، بعد از متّقین، گروهى از كفّار را معرّفى مى‏ كند. آنها كه در گمراهى و كتمانِ حقّ، چنان سرسختند كه حاضر به پذیرش آیات الهى نیستند و در برابر دعوت پیامبران، زبان قال و حالشان این بود
«سواء علینا أوَعَظتَ ام لم تكن من الواعظین» (شعراء، 136) براى ما وعظ و نصیحت تو اثرى ندارد، فرقى ندارد كه پند دهى یا از نصیحت دهندگان نباشى
اگر زمینه مساعد و مناسب نباشد، دعوت انبیا نیز مؤثّر واقع نمى‏ شود
باران كه در لطافت طبعش، خلاف ‏نیست‏
در باغ لاله روید و در شوره‏ زار، خَس‏
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

? پیام‌های آیه:  «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَوآءٌ عَلَيْهِمْ ءَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ‏» (بقره/6) ?

 لجاجت و عناد و تعصّب جاهلانه، انسان را جماد گونه مى‏ كند. «سواء علیهم»

روش تبلیغ براى كفّار، انذار است. اگر انذار و هشدار در انسان اثر نكند، بشارت و وعده ‏ها نیز اثر نخواهند كرد. «سواء علیهم ءانذرتهم ام لم تُنذرهم»

 انتظار ایمان آوردنِ همه‏ مردم را نداشته باشید. «...لا یؤمنون»  در آیه‏ى 103 سوره یوسف مى ‏فرماید: «وما اكثر النّاس ولو حَرصتَ بمؤمنین» هر چند آرزومند و حریص باشى، بسیارى از مردم ایمان نخواهند آورد.

شنبه, 13 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 5

نوشته شده توسط

نکته‌های آیه «أُوْلَئِكَ عَلَى هُدىً مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‏‏» (بقره/5﴾»

پاداش اهل تقوا كه به غیب ایمان دارند و اهل نماز و انفاق و یقین به آخرت هستند، رستگارى و فلاح است.

رستگارى، بلندترین قلّه سعادت است. زیرا خداوند هستى را براى بشر آفریده (خلق لكم ما فى الارض جمیعاً» بقره، 29) و بشر را براى عبادت (و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون» ذاریات، 56) و عبادت را براى رسیدن به تقوا (اعبدوا ربّكم... لعلكم تتقون» بقره، 21) و تقوا را براى رسیدن به فلاح و رستگارى. (واتقوا اللَّه لعلكم تفلحون» مائده، 100)

در قرآن، رستگاران ویژگى‏ هاى دارند؛ از جمله:

الف: در برابر مفاسد جامعه، به اصلاحگرى مى ‏پردازند. (آل‏عمران، 104)

ب: امر به معروف و نهى از منكر مى ‏كنند. (آل‏عمران، 104)

ج: علاوه بر ایمان به رسول خدا صلى الله علیه وآله، او را حمایت مى ‏كنند.(اعراف، 157)

د: اهل ایثار هستند. (حشر، 9)

ه: در قیامت از حسنات، میزانِ سنگین دارند. (اعراف، 8)

رستگارى، بدون تلاش به دست نمى‏ آید و شرایط و لوازمى دارد، از آن جمله در قرآن به موارد ذیل اشاره شده است:

براى فلاح و رستگارى، تزكیه لازم است. «قد افلح من زكّاها» (شمس، 9)

براى فلاح و رستگارى، جهاد لازم است. «جاهدوا فى سبیله لعلكم تفلحون» (مائده، 35)

براى فلاح و رستگارى، خشوع در نماز، اعراض از لغو، پرداخت زكات، پاكدامنى، عفت، امانتدارى، وفاى به عهد و پایدارى در نماز، لازم است.

پیام‌‌های آیه «أُوْلَئِكَ عَلَى هُدىً مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‏‏» (بقره/5﴾»

1- هدایتِ خاص الهى، براى مؤمنان واقعى تضمین شده است. «هدًى‏من‏ربّهم»

2- ایمان وتقوا، انسان را به فلاح ورستگارى مى‏رساند. «للمتقین، یؤمنون، المفلحون»

پنج شنبه, 11 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 4

نوشته شده توسط

« وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَآ أُنْزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِالْأَخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ‏ ‏» (بقره/4

 

? جريان رسالت در بستر تاريخ ?

 

✨ وحی، یکی از راه‌ های شناخت است که متقین به آن ایمان دارند. همان‌ طور‌که در آیۀ قبل گفتیم، راه شناختِ انسان به حس محدود نیست و عالمی ورای عالم محسوسات وجود دارد که عقل به وجود آن گواهی می‌دهد؛ ولی از شناخت دقیق آن عاجز است. خداوند نیز با فرستادن وحی، شناخت ما را کامل می‌ سازد.
 ? عقل می‌ گوید: خدایی هست؛ ولی وحی، صفات و ویژگی‌ های آن خدا را برای ما بیان می‌ کند.
? عقل می‌ گوید: برای کیفر و پاداش انسان‌ ها، باید دادگاهی جهانی برپا شود؛
? وحی می‌ گوید: قیامتی هست که چنان ویژگی‌ هایی را دارد. پس عقل و وحی مکمّل یکدیگرند و افرادِ باایمان از هر دو بهره‌ می‌ گیرند.
? وحی، اختصاصی به پیامبر اسلام ندارد، بلکه سخن الهی به همۀ پیامبران می‌ رسیده است. لذا افراد باتقوا، تعصّب بی‌ جا ندارند که پیامبران قبلی را نفی کنند و فقط پیامبر اسلام را بپذیرند، بلکه به همۀ پیامبران الهی ایمان دارند و هر چه را به آنان وحی شده است، می‌ پذیرند.
همچنین، آنان مرگ را پایان کار خود نمی‌ دانند و به قیامت یقین دارند. لذا خود را در برابر گناه حفظ می‌‌ کنند و به رستگاری می رسند. رستگاری يعنی آزادشدن از خواسته‌ ها و هوس‌ های نفسانی و رشدِ صفات خوب اخلاقی.

 از اين آيه مى‌آموزيم:

 ايمان به تمام كتب آسمانی لازم است، چون همۀ انبيا يك هدف داشته‌ اند.
 راه رسيدن به سعادت و خوشبختی، دريافت هدايت الهی است. البته این هدایت، بدون تلاش به‌دست نمی‌ آيد. هم علم و ايمان می‌ خواهد، هم عمل و كار نيك.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

 «نكته‏‌های این آیه

  ?  ابزار شناخت انسان، محدود به حس و عقل نیست، بلكه وحى نیز یكى از راه هاى شناخت است كه متّقین به آن ایمان دارند. انسان در انتخاب راه، بدون راهنما دچار تحیّر و سرگردانى مى‏ شود. باید انبیا دست او را بگیرند و با منطق و معجزه و سیره‏ عملى خویش، او را به سوى سعادت واقعى راهنمایى كنند.
از این آیه و دو آیه قبل بدست مى‏ آید كه خشوع در برابر خداوند متعال (نماز) و داشتن روحیّه ایثار و انفاق و تعاون و حفظ حقوق دیگران و امید به آینده‏ اى روشن و پاداش‏ هاى بزرگ الهى، از آثار تقوى است.
متّقین نسبت به جهان غیب ایمان دارند، كه برتر از علم و فراتر از آن است.
در درونِ ایمان، عشق، علاقه، تعظیم، تقدیس و ارتباط نهفته است، ولى در علم، این مسائل نیست.


چهارشنبه, 10 خرداد 1396 ساعت 00:00

تفسیر سوره بقره آیه 3

نوشته شده توسط

الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَ‌زَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ » (بقره/3﴾

ايمان و عمل، در كنار هم

قرآن، هستی را به دو بخش تقسیم می‌ کند: یکی، جهان غیب که از حواس ما پوشیده و پنهان است؛ دیگری، عالَم محسوسات که طبیعت مادی است.

برخی انسان‌ ها، فقط هرچه را می‌ بینند و می‌ شنوند، می‌ پذیرند و می‌خواهند همه ‌چیز را ازطریق حواس پنج ‌گانه درک کنند. غافل از اینکه حواس محدود ما قدرت درک همه ‌چیز را ندارد. حتی قوۀ جاذبه را که خاصیتی مادی است، با حواس نمی ‌توان درک کرد. از افتادن اشیا به‌ پایین، می ‌فهمیم که زمین جاذبه دارد. پس شناخت ما از جاذبه، از راه آثار آن است نه با درک مستقیم خود آن.

بعضی توقع دارند خدا را با چشم ببینند تا به او ایمان بیاورند، چنان ‌که قوم بنی‌ اسرائیل به حضرت موسی(ع) گفتند: «لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّی نَرَی اللّهَ جَهْرَة» (بقره، ۵۵)؛ ما به تو ایمان نمی‌ آوریم، تا آنکه خدا را آشکارا ببینیم.

در حالی‌ که خداوند جسم نیست تا دیدنی باشد و ما از آثار باعظمت او در آفرینش، به وجود او پی می‌ بریم و به او ایمان می‌ آوریم.

افراد باتقوا و حقیقت‌جو، شناخت خود را به عالم مادی محدود نمی‌ کنند، بلکه به جهان غیب، یعنی وجود خداوند و فرشتگان و عالم آخرت که از حواس ظاهری ما پنهان هستند، ایمان دارند.

آن ‌ها اهل نماز و انفاق هستند. با نماز که یاد خداست، نیازهای روح و روان خود را تأمین می ‌کنند و به آرامش و اطمینان می ‌رسند

البته خواندنِ نماز، به‌ تنهایی، کافی نیست، بلکه باید نماز را به‌ پا داشت؛ یعنی هم خود نماز بخوانیم و هم دیگران را به نماز دعوت کنیم؛ نماز را در اول وقت، آن هم در مسجد و به ‌جماعت بخوانیم. دراین‌صورت، نماز در جامعه به‌ پا داشته می‌ شود و جایگاه خاص خود را می‌‌ یابد.

منظور اسلام از انفاق، محدود به کمک‌ های مالی نیست، بلکه بنا به دستور قرآن که می‌ فرماید: «مِمَّا رَزَقْنا» (از آنچه به شما داده‌‌ایم انفاق کنید) انفاق، ثروت و قدرت و علم و نیز هرگونه امکانات و استعدادهای خدادادی را شامل می ‌‌شود.

از اين آيه مى‌آموزيم:

1-ايمان از عمل جدا نيست و مؤمن، اهل عمل صالح است.

2-آنچه داريم از خداست؛ پس بخشی از آن را برای خدا بدهيم كه او نيز در دنيا و آخرت جبران می‌كند.

3- اسلام دينی جامع و برای ادارۀ جامعه است. با دستورِ نماز، ارتباط با خدا را سفارش می‌كند و با دستورِ زكات، ارتباط با مردم و توجه به نيازهای جامعه را.

4-برگزارى نماز، باید مستمر باشد نه موسمى و مقطعى. «یقیمون الصّلاة» (فعل مضارع بر استمرار و دوام دلالت دارد.)

5-در انفاق نیز باید میانه‏ رو باشیم.(«ممّا»، (مِن ما) است و یكى از معانى «مِن» بعض است. یعنى بعضى از آنچه روزى كرده ‏ایم - نه همه را - انفاق مى‏ كنند.) «ممّا رزقناهم»

6-از هرچه خداوند عطا كرده (علم، آبرو، ثروت، هنر و...) به دیگران انفاق كنیم. «ممّا رزقناهم ینفقون» امام صادق‏ علیه السلام مى‏ فرماید: از آنچه به آنان تعلیم داده ‏ایم در جامعه نشر مى ‏دهند.(بحار، ج 2، ص 17)

7-انفاق باید از مال حلال باشد، چون خداوند رزق («رزق»، به نعمت دائمى كه براى ادامه حیات طبق احتیاج داده مى‏ شود، اطلاق مى‏ گردد و قید تداوم و به اندازه احتیاج، آن را از مفاهیمِ احسان، اعطاء، نصیب، اِنعام و حظّ، جدا مى‏ كند. التحقیق فى كلمات‏ القرآن، ج‏4، ص 114) هر كس را از حلال مقدّر مى‏ كند. «رزقناهم»

8-اگر باور كنیم آنچه داریم از خداست، با انفاق كردن مغرور نمى ‏شویم. بهتر مى ‏توانیم قسمتى از آن را انفاق كنیم. «ممّا رزقناهم»

درباره قاسمیه

هیئت زنجیرزنان و شاه حسین گویان محله شتربان در تاریخ 1346 به همت جوانان این محله تاسیس شده و تاکنون به فعالیت خود در زمینه های مذهبی ادامه می دهد

ادامه مطلب

اوقات شرعی